De term Sankranti (संक्रान्ति) betekent letterlijk “overgang” of “verschuiving”. In de Vedische astronomie verwijst het naar het moment waarop de zon van het ene sterrenbeeld (rāshi) naar het volgende gaat binnen de dierenriem (zodiac).
Er zijn 12 Sankranti’s per jaar, één voor elke overgang van de zon in een nieuw sterrenbeeld, en elke heeft een eigen spirituele en seizoensgebonden betekenis.
🌞 Wat betekent Sankranti?
Het woord komt van het Sanskriet:
“San” = samenvoeging
“Kranti” = beweging of overgangElke Sankranti markeert de zonne-invloed op een nieuw sterrenbeeld, wat gevolgen heeft voor het klimaat, de landbouw, en spirituele energie.
📆 Overzicht van de 12 Sankranti’s + hun betekenis
| Nr. | Naam Sankranti | Maand (meestal) | Betekenis / Gebeurtenis |
|---|---|---|---|
| 1️⃣ | Makar Sankranti | Januari | Begin van Uttarayana (noordwaartse zonnebeweging); zeer gunstig |
| 2️⃣ | Kumbha Sankranti | Februari | Start van spirituele voorbereiding (o.a. voor Maha Shivratri) |
| 3️⃣ | Meena Sankranti | Maart | Eind van het spirituele jaar (vaak rond Holi) |
| 4️⃣ | Mesha Sankranti | April | Vedisch Nieuwjaar; in Zuid-India gevierd als Vishu of Puthandu |
| 5️⃣ | Vrishabha Sankranti | Mei | Begin van landbouwseizoen in veel delen van India |
| 6️⃣ | Mithuna Sankranti | Juni | Soms gezien als het begin van Dakshinayana (zuidwaartse beweging) |
| 7️⃣ | Karka Sankranti | Juli | Overgang naar regenseizoen, spirituele bezinning |
| 8️⃣ | Simha Sankranti | Augustus | Vereerd door sommige Shaivieten; voorbereiding op Pitru Paksh |
| 9️⃣ | Kanya Sankranti | September | Begin van Pitru Paksha, periode van voorouderverering |
| 🔟 | Tula Sankranti | Oktober | Balans; vaak rond Sharad Navratri |
| 1️⃣1️⃣ | Vrischika Sankranti | November | Donkere maanden beginnen; meer naar binnen keren |
| 1️⃣2️⃣ | Dhanu Sankranti | December | Start van pelgrimsperiode, voorbereiding op Makar Sankranti |
🧘♂️ Waarom zijn Sankranti’s spiritueel belangrijk?
Ze markeren energetische overgangen in de natuur (vergelijkbaar met equinoxen en solstices).
Makar Sankranti is de belangrijkste en wordt groots gevierd met rituelen, donaties, baden in heilige rivieren en vliegerfeesten.
Elke Sankranti is geschikt voor:
Daan (donatie)
Snan (ritueel bad)
Japa en dhyan (mantra en meditatie)
Tarpan voor voorouders (vooral bij Kanya en Tula Sankranti)
🌿 Samenvattend:
Sankranti’s zijn spirituele knooppunten:
momenten waarop kosmische energie verandert, en je door middel van puja, meditatie en zelfreflectie op één lijn kunt komen met de natuur en dharma.