Shravan Maas is de vijfde maand volgens de hindoe-kalender en staat ook bekend als de regentijd, omdat het samenvalt met het moessonseizoen in India. Deze maand wordt als zeer heilig beschouwd en speelt een belangrijke rol in de spirituele tradities van het hindoeïsme. Tijdens Shravan Maas vinden verschillende belangrijke en betekenisvolle feestdagen plaats, zoals Hariyali Teej, Raksha Bandhan en Naag Panchami, die elk hun eigen unieke culturele en religieuze betekenis hebben.

Hariyali Teej wordt gevierd door vrouwen om het welzijn van hun echtgenoten te bidden, terwijl Raksha Bandhan de sterke band tussen broers en zussen viert. Naag Panchami is gewijd aan de verering van slangen, die als heilig worden beschouwd in de hindoeïstische mythologie.

In Shravan Maas heeft het verrichten van Shiva Puja een bijzondere waarde, omdat deze maand wordt geassocieerd met Heer Shiva, een van de belangrijkste godheden in het hindoeïsme. Het verrichten van rituelen, vasten en het reciteren van Shiva-mantra’s tijdens deze periode wordt geloofd om zegeningen te brengen, karma te reinigen en spirituele groei te bevorderen. Devotees geloven dat gebeden en aanbidding in Shravan Maas een extra krachtige invloed hebben en dat het volgen van deze tradities leidt tot geluk, voorspoed en innerlijke vrede.

Het verhaal van Vishnu’s Yoganidra tijdens Shravan Maas

Volgens de hindoeïstische mythologie brengt Heer Vishnu, de beschermer van het universum, tijdens de maand Shravan een periode van diepe meditatie en rust door die bekendstaat als Yoganidra — een soort goddelijke, kosmische slaap. Tijdens deze periode ligt Vishnu in diepe trance op de slangenbed (Ananta Shesha), zwevend op het oerwater, terwijl hij het universum in balans houdt.

Deze Yoganidra symboliseert een staat van absolute vrede, stilte en innerlijke balans. Het is een moment van kosmische rust waarin het universum wordt gereinigd en vernieuwd, en waar het goddelijke zich terugtrekt om nieuwe energie op te bouwen.

De maand Shravan is daarom niet alleen een tijd van activiteit en aanbidding, maar ook een periode waarin de natuurlijke energieën in de wereld tot rust komen en zich voorbereiden op groei en vernieuwing. Dit maakt Shravan een perfecte tijd voor zelfreflectie, meditatie en spirituele verdieping voor mensen.

Spirituele betekenis

• Yoganidra van Vishnu leert ons het belang van rust en balans in het leven, zelfs temidden van actie en devotie.

• Het nodigt mensen uit om in deze heilige maand niet alleen uiterlijke rituelen te doen, maar ook innerlijke stilte en kalmte te cultiveren.

• Door Vishnu’s Yoganidra wordt de regenperiode (Shravan) gezien als een tijd van vernieuwing en zuivering voor de aarde en de ziel.

Het verhaal van Markandeya

Markandeya was een vrome en toegewijde jongen, geboren als antwoord op het gebed van zijn ouders, die geen kinderen hadden. Zijn ouders, Maharishi Mrikandu en zijn vrouw, vroegen de god Shiva om een kind dat wijs en toegewijd zou zijn. Shiva schonk hen Markandeya, maar zei ook dat hij een kort leven zou hebben en op zijn zestiende verjaardag zou sterven.

Markandeya groeide op met diepe toewijding aan Heer Shiva. Vanaf jonge leeftijd begon hij Shiva te aanbidden, vooral door het reciteren van de mantra “Om Namah Shivaya” en het uitvoeren van puja’s (aanbiddingsrituelen). Hij had een speciale liefde voor de Shiva Lingam en bracht uren door met gebed en meditatie.

Toen Markandeya zijn zestiende verjaardag naderde, kwam de Dood (Yama) om zijn ziel op te halen. Markandeya vluchtte naar een tempel van Shiva en omarmde de Shiva Lingam, vastbesloten om te blijven leven zolang hij de god kon aanbidden. Toen Yama zijn pijlen naar hem schoot, werden deze door Shiva zelf tegengehouden.

Verbaasd en geraakt door de toewijding van Markandeya, verscheen Shiva en zei tegen Yama dat Markandeya gezegend was met onsterfelijkheid vanwege zijn onwankelbare geloof en devotie. Shiva beschermde Markandeya en gaf hem eeuwig leven.

Samudra Manthan (het karnen van de oceaan)

Tijdens het Samudra Manthan, het kosmische karnen van de melkzee door de Deva’s (goden) en Asura’s (demonen), kwamen er 14 kostbare schatten uit de oceaan, waaronder het giftige halahala.

Het gif dreigde de hele schepping te vernietigen. Om het universum te redden, dronk Heer Shiva het gif op en hield het vast in zijn keel. Hierdoor werd zijn keel blauw – vandaar de naam Neelkanth (blauwkeel).

📿 Volgens de overlevering gebeurde dit tijdens Shravan Maas, en daarom wordt deze maand als uitzonderlijk gunstig en krachtig beschouwd om Shiva te vereren.

🔱 Belangrijke Rituelen in Shravan

1. Shiv Abhishek (Dagelijks of op maandag):
   Giet melk, water, honing, yoghurt, rozenwater of bilva-bladeren over de Shiva Lingam terwijl je mantra’s chant zoals

   🕉️ Om Namah Shivaya
   🕉️ Mahamrityunjaya Mantra

2. Bilva-patra aanbieden:
   Een heilige gewoonte: het aanbieden van bilva-bladeren aan de Shivling brengt zegen, reiniging en vrede.

3. Shiv Chalisa en Mahamrityunjaya Japa:
   Dagelijkse recitatie beschermt tegen negativiteit en brengt innerlijke kracht.

4. Avond aarti & diya aansteken:
   Licht elke avond een diya aan voor Shiva of in huis – symbool voor bewustzijn en zuivering.

📿 Vastendagen (Vrata) in Shravan

• Shravan Somvar (elke maandag):
  Vasten voor Shiva: sommigen doen alleen vloeibaar of fruitdieet; anderen eten 1x per dag (satvik).

• Mangala Gauri Vrat (dinsdagen):
  Vrouwen vasten voor huwelijksgeluk, gezondheid en bescherming van het gezin.

• Nag Panchami (5e dag):
  Verering van Naga Devta (slangen) – symbool voor Kundalini en verbonden met Shiva.

• Shravan Purnima (volle maan):
  Raksha Bandhan, en ook een dag van grote spirituele kracht voor gebed en meditatie.

🙏 Sewa (spirituele dienstbaarheid) in Shravan

1. Annadaan (voedsel geven):
   Voedsel schenken aan armen, sadhus, tempelbezoekers of dieren wordt in deze maand als zeer verdienstelijk gezien.

2. Jaldaan (water uitdelen):
   Water of koel drinken aanbieden aan mensen of bij mandir is een eenvoudige maar krachtige sewa.

3. Bhagwan seva:
   Help in de mandir, bied bloemen, maak mala’s, help bij puja voorbereidingen.

4. Mantra-japa als sewa:
   Doe japa (chanting) van een bepaald aantal mala’s voor het welzijn van een ander of de wereld.

5. Gau seva (zorg voor koeien):
   Koemelk schenken aan Shiva, of dieren verzorgen is gunstig in deze maand.

🌺 Shravan is een maand van…

• Devotie (bhakti)

• Zelfreflectie (atma-vichar)

• Innerlijke reiniging (tapasya)

• Verbondenheid met Shiva-tattva (het hoogste bewustzijn)